Uluslararası Af Örgütü- İran'da İnsan Hakları Durumu: 2008 Yıllık Raporu

Yetkililer ifade, örgütlenme ve toplanma özgürlüğüne yoğun kısıtlamalar getirmeye devam etmektedirler. Onlar sivil toplum aktivistlerine, kadın hakları ve diğer insan hakları savunucularına ve azınlık hakları aktivistlerine baskı yapmaktadırlar. Aktivistler gözaltına alınmakta, tutuklanmakta ve çoğunlukla adil olmayan yargı süreçlerinden geçmekte olup, yolculuk yasağı getirilmesi ve toplantılarının dağıtılması gibi sorunlarla karşılaşmaktadırlar. Gözaltındakilere yönelik işkence ve kötü muamele yaygın olup cezasız kalmaktadır. Raporlara göre kırbaçlama ve organ kesme cezaları uygulanmaktadır. En az 346 kişinin idam edildiği bilinmektedir , ancak gerçek sayının daha yüksek olmasına ihtimal verilmektedir. İki erkek taşlanarak öldürülmüştür. İdam edilenler arasında sekiz çocuk suçlu da vardır.

İran İslam Cumhuriyeti

Devlet Başkanı: İran İslam Cumhuriyeti Lideri: Ayetullah Seyyid Ali Hamaney
Hükümet Başkanı: Cumhurbaşkanı: Dr. Mahmud Ahmedinejad
Ölüm Cezası: Uygulanıyor
Nüfus: 72.2 milyon
Ortalama Yaşam Süresi: 70.2 yaş
5 yaş altı ölüm (e/k): 1.000'de 35/34
Yetişkinlerde okuma yazma oranı: yüzde 82.4

Azınlıklara Yönelik Baskı - Ayrımcılık
Azınlık dillerinin okullarda ve devlet binalarında kullanımının yasaklanması devam etmektedir. Azınlıkların siyasete daha fazla katılımı ile ekonomik, sosyal ve kültürel haklarının tanınması için kampanyalar yürütenler tehditler, gözaltı ve tutuklamalarla yüzleşmektedirler. Azınlık mensuplarının kamu sektöründe istihdama erişimi "gozineş" (seçim) kanunlarıyla engellenmektedir. Bir çok kadın, dışlanmış dini ve etnik azınlıkların mensubu olmaları ve kimi toplumlarda, örneğin Beluci ve Kürt topluluklarında kadına yüklenen aşağı konum nedeniyle iki kat baskı görmektedirler.

Azerbaycanlılar
Aktivistler, İran Azerbaycanlılarının çoğunlukta bulunduğu bölgelerde Azerbaycan Türk dilinin okul ve devlet hizmetlerinde kullanılmasını talep etmeye devam etmektedirler. Şubat ayında, Uluslararası Anadil Günü kutlamalarıyla ilgili onlarca aktivist gözaltına alınmıştır. "Milli güvenlik aleyhine faaliyet"le suçlanan dört aktivist Eylül ve Kasım ayları arasında tecrit gözaltısında tutulmuşlardır. Onlar, üniversite ve okulların Azerbaycan Türkçesinde eğitim olmaması nedeniyle sembolik olarak bir gün boykot edilmesi sırasında tutuklanan 18 kişi arasında olup akıbetleri bilinmemektedir.

Esger Ekberzade, "illegal siyasi parti kurmak", " 'Pan-Türkist' belgeler oluşturmak ve yaymak", "Azerbaycan kültürüyle ve geleneksel dansıyla ilgili topluluklarda yer almak" ve "insan hakları sitelerine bilgi göndermek" suçlamalarıyla Aralık ayında Erdebil'deki bir mahkeme tarafından Sistan-Beluçistan eyaletinde geçirilmek üzere beş yıl hapis cezasına çarptırılmıştır.