25 Şubat 2009 Çarşamba

Mühendis Abdullah Abbasi Cevan Serbest Bırakıldı

Güney Sesi: İran'da Azerbaycanlı kültürel aktivist ve Tahran Recayi Üniversitesi öğretim görevlisi Mühendis Abdullah Abbasi Cevan, 105 gün süren gözaltı döneminden sonra 70 bin dolar teminat karşılığında geçici olarak serbest bırakıldı.

13 Kasım 2008 tarihinde Azerbaycanlı tarihi kahraman Settar Han'ı mezarı başında anma töreninde gözaltına alınan Abbasi Cevan'a karşı Rey Şehrinin İnkılap Mahkemesinin 11. Şubesi tarafından "hükumet aleyhine propaganda" suçlaması ileri sürüldü. Abdullah Abbasi Cevan'ın 105 gün boyunca Tahran'ın Evin Hapishanesinin 209. bölümünde ağır fiziksel ve ruhsal işkencelere maruz kaldığı, bu süre boyunca kendisine avukat tutma ve ailesiyle görüşme izni verilmediği bildirildi.
Gözaltına alındığı ilk haftalarda 209. bölümün hücresinde tutulan Abbasi Cevan'ın ailesiyle tek görüşmesinin gözaltına alındıktan 3 ay sonra olduğunu, son derece kısa süren bu görüşme sırasında aile bireylerinin ve özellikle yaşlı annesinin manevi olarak oldukça yıprandığı belirtildi.Mühendis Abdullah Abbasi Cevan'ın annesi, 23 Şubat Pazartesi günü, oğlunun serbest bırakılmasından iki gün önce vefat etmişti.

Mühendis Abdullah Abbasi Cevan 2008 yılının Ağustos ayında da gözaltına alınarak 130 gün boyunca Evin Hapishanesinin 209. bölümünün hücresinde tutulmuş, bu süre boyunca elektrik şoku dahil olmak üzere şiddetli işkencelere maruz kalarak daha sonra 5 yıl için ertelenen 1 yıl hapis cezasına çarptırılmıştı. Uluslararası Af Örgütü Şubat ayında yayınladığı İran'da İnsan Hakları raporunda Abdullah Abbasi Cavan'ın durumundan bahsederek onun vicdan mahpusu sayıldığını bildirmişti.

Devamını oku...

22 Şubat 2009 Pazar

21 Şubat Uluslararası Anadil Günü

21 Şubat günü UNESCO tarafından Uluslararası Anadil Günü olarak kutlanmaktadır

Anadil Haktır, Engellenmemelidir


Devamını oku...

20 Şubat 2009 Cuma

İran: Seçim Öncesi Muhaliflere Yönelik Baskılar Giderek Artıyor

İran: Seçim Öncesi Muhaliflere Yönelik Baskılar Giderek Artıyor
Şubat 2009
AI İndeksi: MDE 13/012/2009

Uluslararası Af Örgütü son üç ayda İran'ın dini ve etnik azınlık gruplarına, öğrencilere, sendikacılara ve kadın hakları savunucularına yönelik keyfi gözaltı dalgaları ve baskılarla ilgili bir çok rapor almıştır. Uluslararası Af Örgütü 220'den çok şahsın keyfi olarak gözaltına alınması ya da kısıtlayıcı önlemlerle karşı karşıya kalmasından haberdardır. Gözaltına alınanların büyük çoğunluğu işkence ve kötü muamele görme riski altındadırlar.

Bu süreçten önce gözaltına alınan şahıslara idam cezası verilmiştir. Ayrıca bazı gazeteler kapatılmış, aralarında insan hakları konulu olanların ve uluslararası yayıncılar tarafından yönetilenlerin de bulunduğu bazı internet sitelerine erişim engellenmiştir. Bu kısıtlamalar Haziran ayında yapılacak Cumhurbaşkanı seçimleri öncesi yetkililerin muhaleflere yönelik baskılarının bir uzantısı olabilir. Bütün şahıs ve toplulukların devlet politikalarına muhalefet etmek dahil olmak üzere ifade, örgütlenme ve toplanma özgürlüğünü barışçıl şekilde kullanma hakkı tanınmalıdır.

Raporun Azerbaycanlılarla İlgili Bölümü:

İran'daki Azerbaycanlı topluluğa mensup olan Tahran Şehid Rejai Üniversitesi öğretim görevlisi prof. Abdullah Abbasi Javan ve yeğeni Hüseyin Hüseyni, Tahran'ın yakınlarında 13 Kasım 2008'de Sattar Han'ı (İran 1906 Meşrutiyet Devriminin önderlerinden Azerbaycanlı milli kahraman) anma töreninden hemen sonra gözaltına alınan dokuz kişiden ikisidirler. Aileleri, 23 Kasım'da onların Evin Hapishanesinin 209. bölümünde tutulduklarını öğrenene kadar durumlarından haber alamamışlardır. Hüseyin Hüseyni 21 Ocak'ta serbest kalmıştır; ancak Abdullah Abbasi Javan hala ailesi ve avukatına ulaşma imkanı olmadan gözaltında tutulmaktadır. Ona yönelik suçlamalarla ilgili bilgi yoktur. O 2007 yılında "pan-Türkizm" ve "sistem aleyhine propaganda" suçlamalarıyla 130 gün boyunca tutuklu kalmış ve raporlara göre işkence görmüştür.

14 Ocak 2009'da Batı Azerbaycan eyaletinin Urmiye şehrinin yakınlarındaki Khanegah-e Sorkh (Kızıl Heneye) köyünde gözaltına alınan yaklaşık 30 Azerbaycanlı Sünni'den 18'inin isimlerine ulaşmıştır. (bkz. Ek 3)
Bu kişiler su kaynaklarının yönünün bir kum ve çakıl özütleme fabrikasına yöneltilmesini protesto etmiş ve gösteriye müdahele eden polis göz yaşartıcı gaz kullanmıştır. Gözaltına alınanlardan bazılarının yaralı oldukları, ancak hastahaneye bir kaç saat geçtikten sonra götürüldükleri bildirilmiştir. Raporlara göre iki hafta süren sorgulamada gözaltındakiler işkence ve kötü muameleye maruz kalmışlardır. Bu şahıslar daha sonra yargılanmak üzere teminat karşılığında serbest bırakılmışlardır. 21 kişi 1 Şubat'ta Batı Azerbaycan eyaletinin Nazlu Genel Mahkemesi 101. Şubesinde "kamu düzenini bozmak" ve "devlet görevlilerine hakaret" suçlamalarıyla yargılanarak bir yıla kadar hapis, para cezası, 74 kırbaç ve İran'ın güneyindeki Hürmüzgan eyaletinin Minab kasabasına sürgün cezalarına çarptırılmışlardır.

Tavsiyeler

Bütün vicdan mahpuslarını (düşünce suçlularını) serbest bırakarak, mahkemede yargılanan ve tutuklanırsa vicdan mahpusu olacak sanıkların suçlamalarını düşürün;

Gözaltındaki herkesi, tanınabilir adli bir suçla uluslararası adalet standartlarına göre yargılanmadıkları takdirde serbest bırakın ve idam cezasıyla karşı karşıya kalmamalarını sağlayın;

İfade, örgütlenme ve toplanma özgürlüğünü barışçıl olarak kullanan şahıslara yönelik seyahat kısıtlamalarına son verin;

Bütün ölüm cezalarını hafifleterek bu cezanın kullanımını durdurmanın ilk adımı olarak idamlara hemen kapsamlı bir şekilde erteleme getirin;

İfade, inanç, toplanma ve barışçıl örgütlenme özgürlüğünü kısıtlamakta ve kadınlara, etnik,dini ve diğer azınlıklara ayrımcılığı yasallaştırmakta kullanılabilecek ucu açık maddeleri değiştirin ya da iptal edin;

Bütün şahıs ve toplulukların devlet politikalarına muhalefet etmek dahil olmak üzere ifade, örgütlenme ve toplanma özgürlüğünü barışçıl şekilde kullanma hakkını tanıyın.

Ek 3
14 Ocak 2008'de su kaynakları nedeniyle yaşanan bir çatışmadan sonra tutuklanan Azerbaycanlı Sünni azınlığa mensup 18 kişinin isimleri:
Barzad Nizami Afshar
Mighdad Nizami Afshar
Said Caferpur
Muhammed Samedzade
Behram Quluzade
Nadali Quluzade
Nadali Alipur
Mirac Alipur
Haydar Alipur
Süleyman İbrahimzade
Nesir Qolozadeh
Ekber Rüstemi
Eskandar Aslani
Allahverdi Aslani
Faramaz Caferi
Muhammed Caferi
Naqi A.
Davud Ş.

Devamını oku...

19 Şubat 2009 Perşembe

İran'da Azerbaycanlı Profesör 3 Aydan Uzun Süredir Gözaltında Tutuluyor

Güney Sesi: İran'da 13 Kasım 2008 tarihinde tutuklanan Azerbaycanlı mühendis Abdullah Abbasi Cevan halen Tahran'ın Evin hapishanesinin istihbarat teşkilatı (Ettelaat) yönetimindeki 209. koğuşunda tutuklu bulunuyor.

Mühendis Abdullah Abbasi Cevan, Azerbaycan milli kahramanı Settar Han'ı (İran'da 1906-1914 yıllarındaki meşrutiyet inkılabına önderlik eden tarihi kahraman) mezarı başında anma töreninde bazı katılımcılarla birlikte gözaltına alınmıştı.

Tahran'ın Recayi Üniversitesinin mimarlık bölümünde öğretim görevlisi olan mühendis Abdullah Abbasi Cevan, 12 Aralık'ta (tutuklanmasından bir ay sonra) gözaltı süresinin kanunsuz olarak uzadığı ve temel insani haklarının çiğnendiğini belirterek açlık grevine başlamıştı.Ancak kendisinin ailesi ve avukatıyla görüşmesi engellendiği için bu grevin ne kadar sürdüğü bilinmiyor.

Resmi olmayan kaynakların bildirdiğine göre, geçtiğimiz günlerde Rey şehrinin İnkılap Mahkemesinin 11. şubesinde avukatsız ve kapalı olarak görülen mahkemede mühendis Abbasi Cevan'ın ailesi, hakimden kendisini teminat karşılığında geçici olarak serbest bırakılmasını istedi, ancak mahkeme bu talebi reddetti.Halen belirsiz durumda tutulan Abdullah Abbasi Cevan'a karşı yöneltilen suçlamanın "rejim aleyhine propaganda" olduğu bildirildi.

Mühendis Abdullah Abbasi Cevan 2007 yılında da başkent Tahran'da tutuklanarak 130 gün boyunca Evin hapishanesinin Ettelaat (istihbarat teşkilatı) tarafından kontrol edilen 209. koğuşunun hücresinde tutulmuş, bu süre boyunca şiddetli işkencelere maruz kaldığı açıklanmıştı.

Profesör Abbasi Cevan'ın geçen yıl çarptırıldığı 1 yıl şartlı hapis cezasının verilecek mahkeme kararına eklenmesinden ve Azerbaycanlı faalin uzun süre hapiste tutulmasından endişe edildiği bildirildi.

Abdullah Abbasi Cevan'ın kardeşi Yedullah Cevan, Azerbaycan'ın Azadlık Radyosuyla yaptığı röportajda kardeşinin durumundan büyük endişe duyduğunu bildirdi. Yedullah Cevan, kardeşinin tutuklanmasının sebebinin sadece "Settar Han'ı mezarı başında Fatiha okuyup anmak" olduğunu belirterek "benim kardeşimin İran'da 25 milyon Azerbaycanlı nüfusun anadilde eğitim hakkını istemekten başka hiçbir suçu ve muhalefeti yoktur" dedi.

Abbasi Cevan'la aynı merasimde gözaltına alınan ve 68 gün sonra teminat karşılığında serbest bırakılan yeğeni Hüseyin Hüseyni (21) ise 2 Şubat 2009 tarihinde mahkemeye çıkarak 5 yıl sürgünde hapis cezasına çarptırıldı.

Devamını oku...

17 Şubat 2009 Salı

İran'da Üniversite Öğrencileri Azerbaycanlı Faallere Verilen Ağır Hükümlere İtiraz Etti

Güney Sesi: İran'da İsfahan, Urmiye, Mahabad ve Tahran Üniversitelerinin Azerbaycanlı öğrencileri birer bildiri yayınlayarak Azerbaycanlı aktivistlere 5 yıl sürgünde hapis cezası verilmesine itiraz etti.

Erdebil İnkılap Mahkemesi tarafından çıkarılmış hükmlere karşı Urmiye Üniversitesi öğrencilerinin bildirisinde, "Milli varlık ve kimliğin korunması bütün Azerbaycanlıların meşru ve insani hakkıdır.

İran hakimiyeti yıllardır baskı altında olan Azerbaycanlıların bu insani haklarını çiğneyerek mücadelelerini uzun süreli hapisler ile cezalandırmaktadır.

İran İslam Cumhuriyeti'nin ceza mahkemeleri, Erdebil eyaletinde Esger Ekberzade, Hüseyin Hüseyni, Erdeşir Kerimi, Vedud Saadeti, Behruz Alizade ve Rehim Gulami adlı aktivistleri 5 yıl sürgünde hapis cezasına çarptırarak devlete hakim olan ırkçı ruhunu açıkca göstermiştir.

Biz Urmiye Üniversitesi Öğrencileri olarak İran İslam Cumhuriyetinin hukuk sistemi tarafından Erdebil eyaletinde Azerbaycan hareketi aktivistlerine verilmiş adaletsiz cezalara karşı itirazımızı belirterek kimlik haklarını talep eden bu faallerin hükmünün tekrar gözden geçirilmesini talep ediyoruz." denildi.

İsfahan şehrinden İsfahan Üniversitesi, İsfahan Tıbbi Bilimler Üniversitesi, İsfahan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Malek Eşter Üniversitesi, İsfahan İslami Sanatlar Üniversitesi, Şeyh Bahai Üniversitesi ve Peyam-i Nur Üniversitelerinin ortak olarak yayınladıkları bildiride de "Geçtiğimiz aylarda güvenlik görevlilerinin siyasi,kültürel ve insan hakları aktivistlerine karşı baskılarının arttığına, anadilde eğitim hakkının verilmesi ve siyasi,ekonomik ve kültürel ayrımcılığın sona ermesinden başka talepleri olmayan Azerbaycan Milli Hareketi faallerine karşı yeni bir dönemin başlatıldığına şahit olduk.Son olarak Azerbaycanlı faaller Esger Ekberzade, Hüseyin Hüseyni, Behruz Alizade, Erdeşir Kerimi, Vedud Saadeti ve Rehim Gulami, Erdebil İnkılap Mahkemesinin 1. Şubesi tarafından kapalı olarak geçirilen mahkemede 5 yıl sürgünde hapis cezasına çarptırıldılar. Biz İsfahan üniversitelerinin öğrencileri olarak, İslam cumhuriyetinin hukuk organlarının Azerbaycanlı aktivistlere karşı adaletsiz tutumunu kınıyor ve kimlik haklarını talep eden bu kültürel aktivistlere karşı çıkarılan hükmün lağvedilmesini talep ediyoruz." açıklaması yapıldı.

Batı Azerbaycan eyaletindeki Azad Mahabad Üniversitesinden yayınlanan bildiride ise öğrenciler Azerbaycanlı aktivistlere çıkarılan kanunsuz ve keyfi hükümlerin bir an önce lağvedilmesi ve gözaltındaki faallere karşı sorgu sırasında işkence ve kötü muamelenin durdurulması çağrısında bulunarak aksi takdirde grev başlatacaklarını ilan ettiler.

Üniversitelerde faaliyet gösteren Azerbaycan Öğrenci Dergileri Birliği de bir bildiri yayınlayarak 5 Azerbaycanlı kültürel aktiviste karşı verilen cezaların kaldırılmasını istedi.

Devamını oku...

14 Şubat 2009 Cumartesi

İran'dan Azeri Muhaliflere Baskı

4 BLOG YAZARINA HAPİS
İran’da toplam 4 internet günlüğü (blog) yazarı ile 5’i internet günlüğü yöneten 10 Azeri hapis cezasına çarptırıldı. İnternet yazarları Ümid Mimariyan, Ruzbe Miribrahimi, Şahram Rafizade ve Cevad Gulamtamini’nin hapis ile kırbaç ve para cezalarına mahkum edildiği bildirildi.

2004’ün Eylül ve Ekim aylarında gözaltına alınan internet yazarları hakkında "yasa dışı örgütlerin kurulmasına katılma," "yasa dışı örgüt üyeliği," "devlet karşıtı propaganda," "yalan yayma," ve "kamu düzenini bozma" gibi suçlamalarda bulunulmuş, Gulamtamini ayrıca ihanet suçundan yargılanmıştı. Yargı erki yetkilileri, yazarların her birinin 3’er yıl 3’er ay hapis ve kırbaç cezasına, Mimariyan’ın ayrıca 500 bin tümen (250 dolar) para cezasına çarptırıldığını bildirdi.

İnsan Hakları İzleme Örgütü ve Uluslararası İran’da İnsan Hakları Kampanyası tarafından yapılan açıklamada, 4 blog yazarının, İran Yargı Erki Başkanı Ayetullah Mahmud Şahrudi’nin, bu yazarların itirafa zorlandığını kabul etmesine rağmen hapse mahkum edilmelerinin "adil yargılanma hakkının" ihlali olduğu belirtildi.

Yazarlardan üçü 10 Ocak 2005’te görüştükleri Şahrudi’ye, cezaevinde gördükleri psikolojik ve fiziki işkencelerle, gizli bir yerde aileleri ve avukatları ile görüştürülmeden uzun süre tek kişilik hücrede tutulduklarını anlatmışlar, 20 Nisan 2005’te ise Yargı Erki sözcüsü, yapılan resmi soruşturmanın, bu kişilerin yazılı itiraflarının zorla alındığını doğruladığını açıklamıştı.

İnsan Hakları İzleme örgütü Orta Doğu bölümü müdür yardımcısı Joe Stork, "Bizzat Yargı Erki Başkanı’nın kanıtların zorla elde edildiğini kabul ettiği dikkate alınırsa, bu cezalar şoke edici. Yargıçlar, soruşturma yetkisini kötüye kullananları araştırıp cezalandırmalıydı, onların kurbanlarını değil" dedi. İki örgüt, Tahran Temyiz Mahkemesi’ni kararı bozmaya ve hükümeti de işkence iddialarını araştırmaya çağırdı.

4 internet gazetecisi 2004 sonlarında kefaletle serbest bırakıldıktan sonra Mimariyan, Miribrahimi ve Rafizade İran’ı terk ettiler ve halen yurt dışında yaşıyorlar. Gulamtamimi ise halen İran’da yaşıyor.

10 AZERİYE HAPİS

Bu arada İran’ın Tebriz ve Erdebil kentlerinde 7’si öğrenci, 10 Azeri’nin çeşitli hapis cezalarına çarptırıldığı bildirildi.

Tebriz’de Azeri öğrencilerine ait bir İnternet günlüğü sitesini yöneten 5 öğrencinin yasa dışı örgüt kurmak suçundan 1’er yıl hapis cezası aldığı belirtildi.

Öğrencilerin işletmekle suçlandığı, Azeri Öğrenci Hareketi’nin İnternet bloğu olduğu belirtilen “azoh.blogsky.net”in halen yayında olduğu, ancak zaman zaman engellendiği kaydedildi.
Öğrencilerin avukatı bloğun, içeriği ve Azeriler arasındaki popülaritesi nedeniyle hedef alındığını söyledi.

Hapse mahkum edilen öğrencilerin İnternet günlüğünde, İran’da yaşayan Azerilerin kendi dillerinde eğitim yapması savunuluyor ve İran yönetiminin Azeri kültürü ve öğrenciler üzerindeki baskıları eleştiriliyor.

Ayrıca, Erdebil kentinde ikisi öğrenci, biri gazeteci 5 Azeri, İran’da Azeri dilinde okullar açılmasını destekledikleri için 5’er yıl hapse mahkum edildiği bildirildi.

http://www.savaskarsitlari.org/arsiv.asp?ArsivTipID=5&ArsivAnaID=50399
http://www.milliyet.com.tr/Dunya/SonDakika.aspx?aType=SonDakika&ArticleID=1058819

Devamını oku...

Erdebil'de tutuklanan İki Azerbaycanlı Faalin İşkence Gördüğü Bildirildi

Güney Sesi: Çeşitli kaynakların bildirdiğine göre, 5 Şubat Perşembe günü Erdebil şehrinde güvenlik güçleri tarafından tutuklanan ve o günden beri Ettelaat (İran istihbarat teşkilatı) sorgu merkezinde tutulan Azerbaycanlı kültürel aktivistler İbrahim Sadıki ve Ramin Sadıki, şiddetli psikolojik ve fiziksel işkencelere maruz kalmaktadırlar.

Alınan haberlere göre, iki aktiviste sorgu sırasında itiraf almak için elektrik şoku vermek, dövmek, uzun süre uykusuz bırakmak, sözlü hakaret etmek ve hatta tutukluların lavaboya gitmesine izin vermemek gibi çeşitli işkenceler uygulanmıştır.

Gördüğü baskıları ve temel insani haklarının çiğnenmesini protesto etmek için açlık grevine başlayan Ramin Sadıki'nin sağlık durumu giderek kötüleştiği ve bu yüzden birkaç kez bilinç kaybına uğradığı bildirilmiştir.

Faallerin durumundan endişe eden Sadıki ailesi, oğullarının sorgu merkezindeki sağlık durumlarından endişe ettiklerini, halen hiçbir suçlamanın belirtilmediğini ve mahkeme yetkililerinin bu konudaki başvurulara cevap vermediğini açıkladı.

Ettelaat merkezinde işkence gören ve haklarında ağır hükmler çıkarılan diğer Erdebilli aktivistlerin durumlarına bakıldığında, bu iki faalin de işkence altında alınan yalan itiraflara göre ağır cezalara çarptırılması beklenmektedir.

Geçtiğimiz haftalarda Erdebil şehrinde tutuklanan ve aralarında 3 öğrenci ile 1 gazetecinin bulunduğu 6 Azerbaycanlı kültürel aktiviste Erdebil İnkılap Mahkemesi'nin 1. şubesinin hakimi Hasanzade tarafından 5 yıl sürgünde hapis cezası verilmişti.

Devamını oku...

7 Şubat 2009 Cumartesi

İran'da Azınlıkların Dil Mücadelesi: Azerbaycanlı Olmak Ve Türkçe Ölmek

Nazım Alpman- Birgün gazetesi/ internethaber

Bazı ülkelerde gerçekleri erken söyleyenin başına gelmedik felaket kalmaz!

Sonra aradan zaman geçer, korkutucu gelen şeylere karşı aşinalık başlar, herkes o gerçekleri dile getirebilir.

Ama kimseye bir şey olmaz!

Biz Türkiye'de bunu çok sık yaşıyoruz.

İşte son örnek Kürtçe konuşmak!

Cezaevlerinde yakınlarıyla Kürtçe konuştukları için tutuklular ve hükümlüler ek cezalar aldılar.

Kürtçe türkü çalan radyolar kapatıldı.

DTP"li belediye başkanlarına Kürtçe konuşup, davetiye yazdıkları için görevden alma cezaları verildi.

Şimdi AKP devlet eliyle Kürtçe yayın yapan bir televizyon kurdu. Yerel seçimlerde Kürtlerin oylarına göz dikti.

Bunlar oluyor, bizim gibi ülkelerde!

Komşumuz ve birçok yönden yakınlık kurduğumuz İran"da muhalif fikirlere sahip olmak kendiliğinden bir suç unsuru olabiliyor.

İran'da Azerbaycanlı olmanın getirdiği bin türlü derdin başında ana dilde konuşmak, yazmak geliyor.

İran Anayasası"nın 15. maddesinde anadilde eğitim hakkı yer alıyor. Bunu hayata geçirmek isteyen, şiddet içermeyen kültürel yollardan dile getiren İranlı Azerbaycanlıların başlarına gelmedik felaket kalmıyor.

Şimdi önümüzde bir tarih duruyor: 21 Şubat Dünya Anadili Günü!

İran"daki Azerbaycanlılar içlerinden çıkan tarihi şahsiyetleri mezarları başında anma törenleri düzenlemek istiyorlar. Devletin istihbarat birimleri bu çalışmaları doğrudan İran"ı yıkmak isteyen tehlikeli girişimler olarak yorumluyor.

Bu işin önderleri gözaltına alınıyor, tutuklanıyor, sonra yüklü kefalet bedelleriyle tahliye edilip, arkasından da sürgün cezalarına çarptırılıyorlar.

Rehim Gulami, Vedud Saadeti, Behruz Alizade, Erdeşir Kerimi ve Hüseyin Hüseyni adlı İranlı Azerbaycanlılar böylesi bir operasyondan geçirildiler. 2008"in Nisan ayında Erdebil kentinde tutuklandılar, 20 gün hapiste kaldılar sonra 20 bin dolar kefalet ücretiyle salıverildiler. 2 Şubat 2009"da ise İran Adaleti onları şimdi Afganistan sınırındaki Zahidan kentine yolluyor.

Yukarıdaki isimlerin büyük çoğunluğu üniversite öğrencisi, gazeteci ve yazar…

Aktivistlerden 21 yaşındaki Hüseyin Hüseyni, 13 Kasım 2008 tarihinde Settar Han'ı (İran'da Meşrutiyet devrimini gerçekleştiren Azerbaycanlı tarihi kahraman) mezarı başında anma merasimine katılırken tekrar tutuklandı ve 68 gün boyunca, suçlamaları belirtilmeden ve avukat tutma hakkı tanınmadan Tahran'ın Evin hapishanesinin 209. bölümünün hücresinde tutuldu. Hüseyin eğitim gördüğü üniversiteden de atıldı, oysa mezun olmasına tek bir dersi kalmıştı.

Hüseyin şanslı olanlardan…

Bir de Ferhad Mohseni gibi olanlar var. 11 Haziran'da, Tebriz"de tutuklanan 26 yaşıdaki Ferhad Mohseni'nin işkence edilmiş cesedi göl kenarında bulundu!

İranlı gençlerin çektikleri çilelerin duyurulabilmesi için çırpınan arkadaşları dünya kamuoyunun dikkatini bu ihlallere çekmek istiyorlar.

***
Dünyanın her yerinde bu kural değişmiyor. İktidara gelenler her zaman orada devamlı kalacaklarını düşünüyorlar.

İktidarın her boyutu insanları kirletiyor.

İnsanlar kendi anadillerini konuşmak için neden bu kadar çok çile çeksinler ki?

Azınlık olmanın kadersizliği her yerde aynı:

-İran'da Türk olmak zormuş!
Devamını oku...

6 Şubat 2009 Cuma

İran’da Azerbaycanlı Siyasi Mahpusları Savunma Kuruluşunun Aylık Raporu - Ocak 2009

İran'da Azerbaycanlı kültürel aktivistlere yönelik baskı ve tutuklamalar geçtiğimiz ayda da devam etmiştir. Keyfi tutuklamalarla karşı karşıya kalan aktivistler mahkemeye çıkartılmadan ve haklarındaki suçlamalar resmi olarak belirtilmeden hapiste tutulmaktadırlar. Avukat tutma hakkından mahrum bırakılan ve aileleriyle görüşmelerine izin verilmeyen bu mahpuslar işkence ve kötü muameleye maruz kalma tehlikesi altındadırlar.Bu süreçte dini azınlıklar ekstra ayrımcılığa maruz kalmaktadırlar. Onlar hem etnik köken hem de dini inançlarından dolayı İran İslam Cumhuriyeti’nin güvenlik görevlilerinden iki kat baskı görmektedirler.

Geçen Aylarda Tutuklananlar:

13 Kasım 2008 tarihinde Rey şehrinde Settar Han'ı (Azerbaycanlıların meşrutiyet devrimine önderlik eden tarihi önderi) anma töreninde tutuklanan Tahran Şehid Recayi Üniversitesi öğretim üyesi Abdullah Abbasi Cevan, halen Tahran'ın Evin hapishanesinin İstihbarat yönetiminde bulunan 209. koğuşda tutuklu bulunmaktadır.

Ailesiyle görüşmesine izin verilmeyen ve avukat tutma hakkından mahrum bırakılan Abbasi Cavan'ın yakınları onun tutuklanma sebebini henüz öğrenemediklerini belirtmişlerdir. Abbasi Cavan'ın kardeşi Yedullah Abbasi Cavan, 23 Ocak günü Azerbaycan Türkçesi’nde yayın yapan Azadlıq radyosuna verdiği röportajda şöyle konuşmuştur: "Benim kardeşim Settar Han'ı mezarı başında andığı için tutuklandı. İki aydan uzun süredir hücrede tutuklu bulunuyor. Bilmiyorum, bir Fatiha okuduğu için insana iki ay hapis cezası verilir mi? Anadilde eğitim hakkı istemek büyük bir suç mu sayılıyor?" Yedullah Cavan, kardeşinin durumunun iyi olmadığına ve işkence gördüğüne inandığını belirtmiştir.

Abbasi Cevan daha önce 18 Ağustos 2007 tarihinde tutuklanmış ve 130 gün boyunca Tahran'ın Evin hapishanesinin 209. koğuşundaki hücrede tutulmuştur. Cavan bu süre boyunca birçok kez dövülerek çeşitli işkencelere maruz kalmış, daha sonra Tahran Devrim Mahkemesi’nin 15. şubesi tarafından 5 yıl boyunca ertelenen 1 yıl hapis cezasına çarptırılmıştır.

Aynı törende tutuklanan Hüseyin Hüseyni (Erdebil Razişehr Üniversitesi İslami Öğrenci Birliğinin eski başkanı) 20 Kasım 2009 tarihinde 50 bin dolar teminat karşılığında Evin hapishanesinin 209. koğuşundan serbest bırakılmıştır. Kendisine karşı yöneltilen suçlamalar ve mahkeme tarihi henüz bilinmemektedir. Abbasi Cevan'ın yeğeni olan Hüseyni, 68 gün boyunca hapishanede hücrede tutuklu kalmış ve serbest kaldıktan sonra bu dönemde güvenlik görevlilerinin şiddetli fiziksel ve ruhsal işkencelerine maruz kaldığını açıklamıştır.

Hüseyni 2008 yılının Haziran ayında 3 hafta boyunca Negede (Sulduz) ve Erdebil şehirlerinin istihbarat merkezlerinde işkence görerek sorgulanmış, daha sonra 10 bin dolar teminat karşılığında serbest bırakılmıştı.

26 Aralık 2008 tarihinde tutuklanan Tebriz Azad Üniversitesi İktisat bölümü yüksek lisans öğrencisi ve Arman öğrenci kuruluşunun eski üyesi Vahid Şeyhbeyli, halen Tebriz Hapishanesi’nde belirsiz durumda tutuklu bulunmaktadır.

Şeyhbeyli, bu süre boyunca 2 kez Tebriz Devrim Mahkemesine çağrıldığı halde tutuklanma nedeni henüz açıklanmamıştır. Mahkeme hâkimi, Vahid’in dosyasının incelenmesinin tamamlanmadığını ve araştırma aşamasında olduğunu belirtmiştir. Adı geçen aktivistin son duruşması 28 Ocak 2009 tarihinde avukatsız ve kapalı olarak gerçekleştirilmiştir.

Kadın hakları savunucusu ve gazeteci Şehnaz Gulami, 69 gün tutuklu kaldıktan sonra 17 Ocak 2009 tarihinde 20 bin dolar teminat karşılığında geçici olarak serbest bırakılmıştır.

Mahkemeye çıkacağı tarih henüz kesin olarak belirtilmemiştir. Avukatının verdiği bilgilere göre Gulami'ye karşı suçlamalar "kamuoyunu kışkırtmak" ve "Halk Mücahidleri Teşkilatı’yla bağlantısı olan ajanslara haber iletmek" olarak belirtilmiştir. Şehnaz Gulami, Azerwomen webblogunun yazarı ve İran Kadın Gazeteciler Birliği’nin üyesidir. Gulami, 9 Kasım günü güvenlik görevlileri tarafından tutuklanmış ve gözaltı süresinin uzatılmasına karşı 8 gün süren bir açlık grevine girmişti.

Şehnaz Gulami 2008 yılının Ağustos ayında "düzene karşı propaganda" suçlamasıyla Tebriz Devrim Mahkemesi tarafından 6 ay hapis cezasına çarptırılmıştı. O 1989-94 yılları arasında siyasi mahpus olarak tutuklu kalmış ve 2007 yılının Ağustos ayında da bir ay hapis cezası almıştır.

Yeni Tutuklamalar:

İnsan hakları aktivistlerinin verdikleri bilgiye göre 30 yaşındaki Azerbaycan kültürel aktivisti Hasan Asadi, 20 Ocak 2009 tarihinde istihbarat görevlileri tarafından Tebriz'de tutuklanmış ve Tebriz Hapihanesi’ne götürülmüştür.Yetkililerden Asadi'nin tutuklanma sebebine dair bilgi alınamamaktadır.

Hasan Asadi, 2008 yılının Mayıs ayında, Azerbaycanlıların İran gazetesinin yayınladığı hakaret içerikli karikatüre karşı ayaklanmasının 2. yıldönümünde tutuklanmış ve avukat tutmasına ve ailesiyle görüşmesine izin verilmemişti. İnsan hakları savunucularının raporlarına göre Hasan Asadi tutuklu kaldığı süre boyunca işkence ve kötü muameleye maruz kalmıştır. İddalara göre hapishanede işkence sırasında tırnakları çekilmiş ve parmakları kırılmış, işkencecilerin dayakları sonucu bilincini yitirmiştir. Sağlık durumunun kötüleşmesi sonucunda Asadi hapishane dışındaki hastaneye götürülmüştür. Asadi 22 gün tutuklu kaldıktan sonra kefalet karşılığında serbest bırakılmıştı.

Hasan Asadi, 8 Şubat 2007 tarihinde Erdebil Hapishanesinin karşısında Azerbaycanli siyasi aktivist Abbas Lisani'nin aldığı hapis cezasını protesto gösterisinde tutuklanmış ve Erdebil şehrinin istihbarat merkezi ile Tebriz Hapishanesinde "Ayrılıkçı topluluklara üyelik" suçlamasıyla 4 ay gözaltında tutulduktan ve bu süre de işkenceye maruz kaldıktan sonra 70 bin dolar teminat karşılığında serbest bırakılmıştı. Asadi 2008 yılının Şubat ayında Tebriz Devrim Mahkemesi’nin 2. Şubesi tarafından bir yıl hapis cezasına çarptırılmış ve bu ceza temyiz mahkemesinde 6 ay hapis cezasına çevrilmişti. Asadi son olarak 6 ay hapis cezasını çektikten sonra 17 Aralık günü Tebriz Hapishanesi’nden serbest bırakılmıştı.

Mahkemeye Çıkarılan Aktivistler:

Azerbaycanlı 8 öğrenci aktivist, 17 Ocak 2009 günü Tebriz Devrim Mahkemesinde yargılanmışlardır. Tebriz Üniversitesi öğrencileri Maksud Ahdi, Mansur Eminiyan, Aydın Haceyi, Amir Merdani, Feraz Zehtab, Seccad Radmehr, Malek Eşter İsfahan Üniversitesi Gemicilik Bölümü öğrencisi Mecid Makuyi ve orduda askerlik görevini yapıyor olan Daryuş Hatemi, "düzene karşı propaganda" ve "ulusal güvenliğini ihlal eden yasadışı gruplar oluşturmak veya onlara üye olmak" suçlamalarıyla mahkemeye çıkarıldılar. Kapalı olarak geçirilen mahkemeye aktivistlerin avukatı da katılmıştır.

Adı geçen aktivistler bu yılın yaz aylarında güvenlik görevlileri tarafından tutuklanmış ve istihbarat merkezi ile Tebriz Hapishanesi’nde 3 ay boyunca tutuklu kalmışlardır. Bu süre boyunca avukat tutmalarına ve aileleriyle iletişim kurmalarına izin verilmeyen öğrenci aktivistler İstihbarat sorgu merkezinde işkence ve kötü muameleye maruz kalmışlardır. Öğrenciler daha sonra 20 ve 50’şer bin dolar teminat karşılığında geçici olarak serbest bırakılmış ve dosyaları Tebriz Devrim Mahkemesine nakledilmiştir.

İnsan hakları savunucusu ve yazar Hamid Valayi'nin mahkemesinin ilk oturumu 28 Ocak 2009 günü Tebriz Devrim Mahkemesinin 2. şubesinde gerçekleşmiştir. Valayi'nin avukatının verdiği bilgiye göre, mahkemede "düzen karşı propaganda" suçlamasıyla yargılanmıştır.

Hamid Valayi'nin mahkemesinin ilk oturumu 1 Aralık 2008 tarihinde görülecekti, ancak sanığın ve avukatının orda bulunmasına rağmen dosyaya bakan hâkim mahkeme tarihinin ertelenmesine karar vermişti.

Hamid Valayi, 15 Temmuz 2008 tarihinde Tebriz'de güvenlik güçleri tarafından tutuklanmış ve 13 gün boyunca İstihbarat merkezinde fiziksel işkenceye ve psikolojik baskılara maruz kalmıştır. Sorgu sırasında gördüğü işkence sonucunda Valayi'nin dişleri kırılmış, diş etleri iltihaplanmış, kafasında ve sağ bacağında kırık oluşmuştur.

Azerbaycanlı kültürel aktivistler Behruz Alizade, Vedud Saadeti, Rehim Gulami, Erdeşir Kerimi ve Hüseyin Hüseyni'nin mahkemeleri 29 Ocak 2009 tarihinde Erdebil Devrim Mahkemesinin 1. şubesinde görülmüştür.

Mahkeme, bu aktivistleri "milliyetçiliği yaymak" suçlamasıyla yargılamıştır. Hüseyin Hüseyni dışındaki 4 aktivist, 8 Nisan 2008 tarihinde Erdebil şehrinin İstihbarat güçleri tarafından tutuklanmış ve 20 gün boyunca tutuklu kalmışlardır. Bu süre boyunca aileleriyle görüşme ve avukat tutma hakkı verilmeyen aktivistlere, yalan ifade almak için işkence edilmiştir. Tutuklular daha sonra 30 bin dolar teminat karşılığında serbest bırakılmışlardır.

Mahkemeye Çağırılanlar:

2008 yılının Ağustos ayının son haftasında Urmiye'de yapılan Uluslararası Futbol Turnuvasında "ayrılıkçı tezahüratlar yapmak" suçlamasıyla tutuklanan Said Mahmudi, Yaver Şerifi, Mehmed Şerifi ve Ali Ekberi, 24 Ocak günü Urmiye Genel Ceza Mahkemesinin 104. şubesine çağrılmışlardır. Bu şahısların suçlaması " ulusal güvenliğe karşı hareket" olarak belirtilmiştir.
Aynı turnuvada tutuklanan seyircilerden biri olan Purya Hezreti, Urmiye Genel Ceza Mahkemesinin 104. şubesinde yargılandıktan sonra Hakim Nazri tarafından serbest bırakılmıştır. Kasım ayında verilen beraat kararında, tutuklanma nedeni "ayrılıkçı toplulukların lehine ve milliyetçi sloganlar atmak" olarak belirtilmiştir.

Güvenlik Güçlerinin Urmiye'deki Sünni Köylülerle Çatışması:

15 Ocak 2009 günü İran İslam Cumhuriyetinin güvenlik güçleri göz yaşartıcı gazlar ve kalaşnikof silahları ile Urmiye'nin Kızıl Heneye köyünde yeraltı su kaynaklarının yönünün sanayide kullanmak üzere değiştirilmesini protesto eden ve Salmas-Urmiye yolunu kapatan yüzlerce çiftçiye saldırmıştır. Güvenlik güçleri, köylülerin alanda park edilmiş olan ulaşım araçlarına hasar vermiş ve araçların plakalarını sökerek el koymuşlardır.

Berzad Nezami Afşar, Meğdad Nizami Afşar, Said Caferpur, Mehmed Samedzadeyi, Behram Gulizade ve oğlu Nadeli Gulizade, Nadeli Alipur, Mirac Alipur, Haydar Alipur, Süleyman İbrahimzade, Naser Gulizade, Ekber Rüstemi, İskender Aslani, Allahverdi Aslani, Feramuz Caferi, Samed Caferi, Naği H. ve Davut Ş. dahil olmak üzere otuzdan çok köylü gözaltına alınmışlardır.

Nadeli Gulizade ile Nadeli, Mirac ve Haydar Alipur gibi bazı tutuklular, silahla yaralandıkları halde ilk saatlerde tedavi edilmeleri engellenmiş ve 6 saat gözaltında tutulduktan sonra aşırı kan kaybı nedeniyle Urmiye İmam Humeyni Hastanesine götürülmüşlerdir. Tutuklanan köylüler, 10 gün boyunca şiddetli işkencelere maruz kalarak sorgulandıktan sonra geçici olarak serbest bırakılmışlardır. "Devlet aleyhine ayaklanmak" ve "devlet görevlilerin çağrılarına uymamak"la suçlanan tutuklularının Urmiye'den 30 km. uzaklıkatki Nuşinşehr Mahkemesi’nde yargılanmalarına karar verilmiştir.

Resmi ismi Farsça "Hanegah-e Sorh" olarak değiştirilen "Kızıl Heneye" köyü Batı Azerbaycan eyaletinin Urmiye şehrinin Nazlu bölgesindedir ve yaklaşık 2000 kişilik nüfusu vardır. Bu köyün sakinleri çoğunlukla "Küresünni" ve "Sünni Türk" olarak bilinen Sünni Azerbaycan Türkleri’dirler.

İran'da Sünni Azerbaycan Türkleri, Batı Azerbaycan ve Erdebil eyaletlerinde yaşamaktadırlar. Resmi olmayan kaynaklara göre, Urmiye, Hoy, Salmas ve Piranşehr bölgelerindeki Sünni Azerbaycanlı’ların nüfusunun 400 binden fazladır. Batı Azerbaycan eyaletindeki Sünni Azerbaycan Türklerinin büyük bölümü, 1979 İran İslam Devrimi döneminde can güvenliklerinin olmaması nedeniyle Türkiye'ye göç etmişlerdir. Onlar İran’da kamu personeli seçme sınavlarında ve üniversitelerde reddedilmekte ve köy arazileri devlet binaları tarafından gasp edilmektedir.

Herhangi bir kuruluşları, dernekleri, vakıfları ve devlet dışı teşkilatı bulunmayan yüzbinlerce Sünni Azerbaycan Türkü’ne dini okul kurma izni verilmemektedir. Bazı Sünni Azerbaycan köylülerinin verdiği bilgilere göre, İran devlet yetkilileri bu köylerin yeraltı su kaynaklarının yönünü değiştirerek çiftçilik ve tarımla geçinen köylülerin yetiştirdikleri ürünleri sulamalarını engellemektedir.

Öğrenci Dergilerinin Kapatılması:

İran'da Azerbaycanlı öğrenci dergilerine yönelik baskının bir devamı olarak, Türkçe ve Farsça olarak Yezd Üniversitesi’nde yayınlanan öğrenci dergisi "Heleç" kapatılmıştır. Bu dergi, Azerbaycan meselesi ve İran’da yaşayan Türklerle ilgili yayınladığı makalelerde milliyetçilik ve Pantürkizm (Türkçülük) yapmak suçlamasıyla disiplin komitesine götürülmüş ve 2. sayısından sonra yayını süresiz olarak durdurulmuştur.

Yeni öğretim yılında üniversitelerin kültür şurası yetkilileri Azerbaycanlı öğrenci dergilerini büyük baskıya maruz bırakmıştır. Ulus, Nesim, Araz, Özlük, Oyanış, Settar Han, Kimlik, Yoldaş, Aydın Gelecek, Kıpçak, Yarpak, Telenger, Çanlıbel, Yeşil Yol, Ana Yurd, Seher, Açık Söz, Sayan ve Bulud geçtiğimiz aylarda kapatılan öğrenci dergilerinden bazılarıdır.

Devamını oku...

4 Şubat 2009 Çarşamba

5 [Güney] Azerbaycanlı Kültürel Aktiviste Ağır Hapis ve Sürgün Cezaları Verildi

Güney Sesi: İran'da Erdebil İnkılap Mahkemesinin 1. şubesi 2 Şubat Pazartesi günü kapalı olarak geçirilen mahkemede 5 Azerbaycanlı kültürel aktivisti "milli güvenlik aleyhine faaliyet" suçlamasıyla beşer yıl sürgünde hapse mahkum etti.

Rehim Gulami, Vedud Saadeti, Behruz Alizade, Erdeşir Kerimi ve Hüseyin Hüseyni adlı aktivistler, 2008 yılının Nisan ayında Erdebil şehrinde tutuklanmış ve 20 gün boyunca gözaltında tutulduktan sonra 20.000 dolar teminat karşılığında geçici olarak serbest bırakılmışlardı.

Bu aktivistler, İran'da Azerbaycanlı üniversite öğrencilerinin ve aydınların anadilde eğitim hakkı ve ırksal ayrımcılığın sona erdirilmesi gibi talepler içeren kültürel hareketinin tanınmış faallerindendirler.

Uluslararası insan hakları kuruluşları bu dönemde bildiriler yayınlayarak aktivistlerin tutuklanmasını ve gözaltında işkence görmelerini kınamışlardı.

Azerbaycanlı Siyasi Mahpusları Savunma Birliğinin belirttiğine göre, kültürel aktivistler Ettelaat (İran İstihbarat Teşkilatı) sorgu merkezinde tutuklu kaldıkları süre boyunca elektrik şoku, dayak ve uzun süre uykusuz bırakılma dahil olmak üzere fiziksel ve ruhsal işkencelere maruz kaldılar.

Aktivistlerden 21 yaşındaki Hüseyin Hüseyni, 13 Kasım 2008 tarihinde Settar Han'ı (İran'da Meşrutiyet devrimini gerçekleştiren Azerbaycanlı tarihi kahraman) mezarı başında anma merasimine katılırken tekrar tutuklanmış ve 68 gün boyunca, suçlamaları belirtilmeden ve avukat tutma hakkı tanınmadan hapishane hücresinde tutulmuştu.

Karara göre gazeteci Rehim Gulami Erdebil şehrine 1000 km uzaklıktaki Hamedan hapishanesine, öğrenci Hüseyin Hüseyni Kerman'a, Erdeşir Kerimi Basra körfezi kıyısındaki Hürmüzgan şehrine, Vedud Saadeti Simnan şehrine ve Behruz Alizade Bucurd'a sürgün edilip ordaki hapishanelerde 5 yıl tutuklu kalacaklar.

Aynı mahkeme kısa bir süre önce Esger Ekberzade adlı 23 yaşındaki Erdebilli öğrenci aktiviste de 5 yıl sürgünde hapis cezası vermişti.


Devamını oku...

ADAPP kuruluşunun Urmiyeli Sünni Türklerle ilgili Kanlı Olaylar Hakkında Bildirisi

ADAPP (İran'da Azerbaycanlı Siyasi Mahpusları Savunma Birliği), 14 Ocak 2009 tarihinde Batı Azerbaycan eyaletinin başkenti Urmiye'de İran güvenlik güçlerinin saldırısına maruz kalan Kızıl Heneye köyü sakinlerinin durumuyla ilgili endişelerini bildirmektedir.


ADAPP, İran İslam Cumhuriyetini son olaylara açıklık getirmeye çağırmakta ve Batı Azerbaycan eyaletinde yaşayan 400 binden çok Sünni Türkün temel insani haklarının korunmasını istemektedir.

Sünni Müslümanlar İran'da bir dini azınlık olarak yaşamaktadırlar. İran hükümeti Sünni Azerbaycan Türklerinin yüksek öğretim görmesini zorlaştırmakta, devletdışı kuruluşlar ve dini okullar kurmalarına izin vermemektedir.

Devlet merkezlerinde işe alınmamak gibi ayrımcılıklara maruz kalan Sünni Azerbaycan Türklerinin köylerinin yeraltı sularının yönü değiştirilmekte ve tarım alanlarında oluşturulan su sorunu nedeniyle çiftçiler ekonomik zorluklarla karşı karşıya kalmaktadırlar.

14 Ocak 2009 tarihinde, Kızıl Heneye'li yüzlerce çiftçi yeraltı su kaynaklarının yönünün sanayide kullanılmak için değiştirilmesini Urmiye-Salmas anayolunda protesto ettiler.Bu sırada onlarca polis memuru protestoculara göz yaşartıcı gaz ve silahlarla saldırıp ateş açmıştır. Polis ayrıca köylülere ait olan ulaşım araçlarına hasar verip plakalarına el koymuştur.

Aralarında Berzad Nezami Afşar, Meğdad Nezami Afşar, Said Caferpur, Mehmed Samedzade, Behram Guluzade, Nadeli Guluzade, Nadeli Alipur, Mirac Alipur, Haydar Alipur, Süleyman İbrahimzade, Naser Guluzade, Ekber Rüstemi, İskender Aslani, Allahverdi Aslani, Feramez Caferi, Muhammed Caferi, Naği A. ve Davud Ş. adlı vatandaşların bulunduğu 30'dan çok köy sakini polis tarafından gözaltına alınmıştır.

Gözaltına alınanların arasında yaralılar da vardı, ancak ilk saatlerde onlar için tedavi imkanları sağlanmadı. Yaralılar 5-6 saat sonra, aşırı kan kaybı nedeniyle Urmiye'nin İmam Humeyni Hastanesine götürüldüler. Tutuklananlar işkence edilerek sorgulanıp 10 gün içinde kefalet karşılığında serbest bırakıldılar, ancak "hükümete karşı isyan" ve "mahkeme kararına saygısızlık etmek"le suçlananan bu köy sakinleri Urmiye'nin yakınlarındaki Nuşinşehir mahkemesinde yargılanacaklardır.

ADAPP, İran İslam Cumhuriyetini Azerbaycan ve başka bölgelerde yaptığı dini ayrımcılıkları durdurmaya çağırarak, Urmiye'nin Kızıl Heneye köyünde gerçekleşen kanlı olaylara açıklık getirilip zarara uğramış sakinlerin durumlarının iyileştirilmesini istemektedir.

ADAPP ayrıca İran İslam Cumhuriyetinin mahkeme organlarından silahlı saldırıya maruz kalan ve zarar çekmiş köy ahalisi yerine, onlara saldıranların yargılanmasını talep etmektedir.


Devamını oku...

3 Şubat 2009 Salı

İran'da Azerbaycanlı Mühendis 2 aydan Uzun Süredir Tutuklu Bulunuyor


İran'da 13 Kasım 2008 tarihinde tutuklanan Azerbaycanlı mühendis Abdullah Abbasi Cevan halen Tahran'ın Evin hapishanesinin istihbarat teşkilatı (Ettelaat) yönetimindeki 209. bölümünde tutuklu bulunuyor.

İran'daki Azerbaycan Türklerinden olan Mühendis Abdullah Abbasi Cevan, yeğeniyle birlikte 13 Kasım'da Azerbaycan milli kahramanı Settar Han'ı (İran'da 1906-1914 yıllarındaki inkılap hareketine önderlik eden tarihi şahsiyet) mezarı başında anma törenine katılırken tutuklanmıştı.

21 Ocak Çarşamba günü Abbasi Cevan'ın birlikte tutuklandığı yeğeni Hüseyin Hüseyni, kefalet karşılığında geçici olarak serbest bırakıldı.Ancak Mühendis Abdullah Abbasi Cevan'ın durumu belirsizliğini koruyor.

ADAPP (İran Azerbaycanı Siyasi Mahpuslarını Savunma Birliği) kuruluşu tarafından İngilizce, Farsça ve Türkçe olarak yayınlanan bildiride Abdullah Abbasi Cevan'a avukat tutma ve ailesiyle görüşme izni verilmediği, hakkındaki suçlamalar belirtilmeyip mahkemeye çıkarılmadığı açıklandı.

Tahran'ın Recayi Üniversitesinin mimarlık bölümünde öğretim görevlisi olan mühendis Abdullah Abbasi Cevan, 12 Aralık'ta (tutuklanmasından bir ay sonra) kanunsuz olarak tutuklandığını ve temel insani haklarının çiğnendiğini belirterek açlık grevine başlamıştı..Ancak Abbasi Cavan'ın ailesi ve avukatıyla görüşmesi engellendiği için bu grevin ne kadar sürdüğü bilinmiyor.

Abdullah Abbasi Cevan'ın kardeşi Yedullah Cevan, Azerbaycan'ın Azadlık Radyosuyla yaptığı röportajda kardeşinin durumundan büyük endişe duyduğunu bildirdi. Yedullah Cevan, kardeşinin tutuklanmasının sebebinin sadece "Settar Han'ı mezarı başında Fatiha okuyup anmak" olduğunu belirterek "benim kardeşimin İran'da 25 milyon Azerbaycanlı nüfusun anadilde eğitim hakkını istemekten başka hiçbir suçu ve muhalefeti yoktur" dedi.

Mühendis Abdullah Abbasi Cevan 2007 yılında başkent Tahran'da tutuklanarak 130 gün boyunca Evin hapishanesinin 209. bölümünde tutulmuştu. Bu dönemde uluslararası teşkilatlar tarafından onun hapishanede fiziksel ve ruhsal işkenceye maruz kaldığını belirtilmişti.

Devamını oku...

31 Ocak 2009 Cumartesi

Tebriz'de Kültürel Faal Hasan Asadi Yeniden Tutuklandı

Güney Sesi: Yerel kaynaklardan alınan bilgilere göre Azerbaycanlı kültürel aktivist Hasan Asadi (30) 20 Ocak 2009 günü Tebriz şehrinde güvenlik görevlileri tarafından tutuklandı.

Asadi'nin yakınlarının belirttiklerine göre, aile bireylerinin onun nerde tutulduğunu öğrenme çabaları sonuçsuz kaldı ve güvenlik güçleri tarafından tehdit edilerek haberi yaymamaları söylendi.

Hasan Asadi, 2008 yılının Mayıs ayında, İran'da Azerbaycanlıların devlet gazetesindeki hakaret içerikli karikatüre karşı ayaklanmasının 2. yıldönümünde tutuklanmış ve avukat tutmasına ve ailesiyle görüşmesine izin verilmemişti. İnsan hakları savunucularının raporlarına göre Hasan Asadi bu tutukluluk süresi boyunca işkence ve kötü muameleye maruz kalmıştı. Fotoğrafların ve raporların belgelediğine göre hapishanede işkence sırasında tırnakları çekilmiş ve parmakları kırılmıştır. Sağlık durumunun kötüleşmesi sonucunda Asadi hapishane dışındaki hastaneye nakledilmişti.

Uluslararası Af Örgütü 5 Haziran 2008 tarihinde bir bildiri yayınlayarak İran'da Hasan Asadi'nin ve diğer Azerbaycanlı kültürel faallerin hapishanelerde işkence görmesini kınamıştı.

İran'da Azerbaycan kökenliler nüfusun en az yüzde 40'ını (kimi kaynaklara göre yarısından fazlasını) oluşturmakta ve anadilde eğitim hakkı başta olmak üzere kimlik hakları talep ediyor.

Mahmud Ahmedinejad'ın İran'da cumhurbaşkanlığına gelmesinden itibaren, özellikle 2006 yılının Mayıs ayında ülke genelindeki protesto gösterilerinden sonra İran'da Azerbaycanlıların kültürel faaliyetlerine karşı baskının arttığı biliniyor.


Devamını oku...

22 Ocak 2009 Perşembe

İran'ın Urmiye şehrinde Sünni Azerilerle Güvenlik Güçleri Arasında Çatışma Çıktı

Güney Sesi: Yerel kaynakların verdiği bilgiye göre İran'ın Batı Azerbaycan eyaletinin başkenti Urmiye'nin Kızıl Heneye köyünün Sünni Azeri sakinleri ile İran güvenlik güçleri arasında çatışma yaşandı.

Kızıl Heneye köyündeki Azeriler, 14 Ocak günü tarım alanlarında kullandıkları su kaynaklarının, köyün yakınlarında inşa edilen fabrikaya yönlendirilmesini Salmas ve Hoy şehirleri arasındaki yolu kapatarak protesto ettiler.

Polis ve güvenlik güçlerinin silahsız protestoculara saldırmaları ise 4 saat süren çatışmaya sebep oldu.

Protestoculardan en az 15 kişinin yaralandığı ve Urmiye'nin İmam Humeyni Hastanesine kaldırıldıkları, yaklaşık 40 kişinin ise gözaltına alındığı bildirildi.

2000'den çok nüfusu olan Kızıl Heneye köyünün sakinleri çoğunlukla Sünni Azerbaycan Türkü olup tarım ve çiftçilikle geçinmektedirler.

İran'da Azerbaycan Türkleri nüfusun yarısına yakınını oluşturmakta ve Urmiye,Salmas ve Hoy şehirlerinde yaşayan yaklaşık 400 bin Sünni (Hanefi) Azeri bulunmaktadır.

Resmi mezhebi Şii olan İran'da Sünniler Beluçistan ve Kürt bölgelerinde çoğunluktadırlar. 10 Kasım 2008 tarihinde Beluçistan bölgesinin Seravan şehrinde Sünni din adamı Şeyhali Dehvari bir suikast sonucu öldürülmüştü.Uluslararası insan hakları kuruluşlarına göre ülkede Şii olmayanlara (Alevi-Ehli Hak, Bahai ve Sünni azınlıklara) inançsal özgürlük, ibadet mekanları ve dini eğitim konusunda zorluklar çıkarılıyor.
________________________________
Kaynaklar:
Batı Azerbaycan Halk Komitesi: http://bati-az.com/
Wikipedia: http://en.wikipedia.org/wiki/Religious_minorities_in_Iran

Devamını oku...

11 Ocak 2009 Pazar

Çığlık, Karanlık ve Şehnaz

CUMHURİYET PAZAR EKİ (Cumhuriyet Dergi) 11 Ocak 2009 Pazar -Berat Günçıkan

İran'da kadınlar iktidarın bütün baskılarına rağmen eşitlik kavgalarını sürdürüyor. Şehnaz Gulami de bu kavganın içinde. İran'da yaygın olan web blog üzerinden gazetecilik yapıyor. Kadın sorunlarının yanı sıra kimlik mücadelesi de veriyor. İran Azerilerinin yaşadığı engellemeleri, cinayetleri yazıyor ve hesap soruyor...Gulami şimdi nedensiz ve sorgusuz hapiste. Türkiye'deki İranlılar onun serbest bırakılmasını istiyor.

Şehnaz Gulami, kilometrelerce uzakta genç bir kadının kendisini kurtarmak için nasıl çırpındığını görmüyor. İhtimal, dünyanın bir yerlerinde özgür bırakılması için çabalayanlar, özellikle de kadınlar olduğunu biliyor, ama onlar kim, tanımıyor. Gulami İran Azerisi, kırk beş yaşında bir gazeteci. Kadın.En çok da kadın sorunları ve hakları üzerine yazıyor, Azerilerin İran'da yaşadığı varlık ve kimlik sorunları da konuları arasında. Bu da onu sık sık İran polisiyle karşı karşıya getiriyor. Şimdi yine cezaevinde, açlık grevinde ve avukatının İran Azerbaycanı Siyasi Mahpuslarını Savunma Birliği "ne bildirdiğine göre durumu pek de iç açıcı değil.

Bu röportaj, Şehnaz'ın yukarıdaki durumunu anlatan ve destek isteyen bir mailden doğdu. Maili yollayan kendisini Türkiye'de yaşayan, on sekiz yaşındaki İran Azerbaycanlısı olarak tanıtıyordu. Ayrıca İran Azerbaycanı Siyasi Mahpuslarını Savunma Birliği(ADAPP) üyesiydi. Adını da yazmıştı.Ancak konu röportaj yapmaya gelince tek bir talebi oldu, gizlilik. Ne ismi olacaktı, ne fotoğrafı. Evet,yüz yüze görüşebilirdik, ama gizliliğine sadakat sözüyle. Bütün gizli servisler gibi İran gizli servisinin kollarının da nereye kadar uzanabileceğini kestiremediğim için söz verdim. Sonra anlaşıldı ki onun bu talebinin altında gizli servisten çok ailesinden duyduğu tedirginlik saklı. Ailesi, öğretmen babası ve ev kadını annesi onun adına gizli servisten duydukları korkuyla etrafında bir kalkan örüyor. O bu kalkanı deliyor ama gizli saklı...Onların üzülmesini, daha gerçeği korkmasını hiç istemiyor...Korku öylesine derin ki bugün pek çok aile İran Konsolosluğu'na gitmek istemiyor, sırf bu yüzden sıradan bir işlem bile sürekli erteleniyor.

Tahran'dan Türkiye'ye geldiklerinde beş yaşındaymış. Yolculuk nedeni Irak-İran savaşı sonrası yaşanan siyasi ve ekonomik sıkıntılar ve baskı. Siyasi yapı derken, ailesinin siyasetle bir ilgisi yok, onların Tahran'daki çoğu Azerbaycanlı gibi "asimilasyon"a uğradıklarını düşünüyor. Babasının ailesi çoğu Azeri gibi Sovyet devriminden sonra Bakü'den Tebriz'e göç etmiş, Şah döneminde de Tebriz'den Tahran'a gidilmiş. Devrimden sonra göçenlerin sayısı artmış, Azeri nüfus neredeyse Tahran nüfusunun yarısıyla kendini eşitlemiş. Ancak çoğu onun tanımıyla "Farsize" olmuş, yani Farslaşmış. İran'da "Turk-e her/ eşek-aptal Azeri" fıkralarının çok yaygın olmasının nedeni de bu."Sanki üstlerinden Azeri olmanın yükünü atmak istermiş gibiler" diyor. Bir de sınırla bölünen kentler var, Culfa'nın yarısı İran'da yarısı Azerbaycan'da, Astara'nın hem İran'da hem de Azerbaycan'da toprağı var.Arada Araz nehri sınır olmuş, Araz da ayrılığın sembolü olarak Azerbaycan şiirine sızmış...Babası uzun yıllar İngiltere'de yaşamış, sadece evlenmek için ülkesine dönmüş. Evlenip çocuğu olduktan sonra da bu kez Türkiye'ye doğru yola çıkmış. O liseyi bitirmiş, üniversiteye hazırlanıyor, uluslararası ilişkiler okumak istiyor.

İki üç yılda bir kez İran'a gidiyor, neredeyse bütün akrabaları Tebriz ve Tahran'da. Ona kalsa daha sık gidecekler ama olmuyor. Akrabaları da pek sık gelemiyor, biraz gündelik hayatın çelme takması, en çok da parasızlık yüzünden...Önümüzdeki ay teyzesinin geleceğini umuyor...

Şehnaz, Tutuklu bir gazeteci...

Şehnaz Gulami İranlı bir gazeteci. Kimliğinin iki parçası İran yönetimiyle onu karşı karşıya getiriyor, kadınlığı ve Azeriliği. İkisi için de kavga veren Gulami şimdi cezaevinde. Suçu henüz belli değil, ihtimal milli güvenlik aleyhine çalışmaktan yargılanacak...İranlı kadınlar dünyanın dikkatini Gulami'ye çekmeye çalışıyor...

-İran'la bağınızı bu kadar diri tutan ne?

Oradan hiç kopamam,bu mümkün değil.Gerçi orada akrabalarım bana "Türkiyeli" gözüyle bakıyorlar ama İran siyasetine dair bilgim olduğunu,olayları takip ettiğimi görünce şaşıyorlar.Tabii Türkiye'deki meseleleri de takip ediyorum ama İran Azerbaycanlısı gözüyle...

-O gözle Türkiye nasıl görünüyor?

En son hatırladığım, televizyonda Humeyni'yi seviyorum diyen iki kız.Sözleri beni çok acıtmıştı.Sonra da arkadaşlarım bana Humeyni kim, ne yaptı, diye sormuşlardı. Ben de Humeyni'nin dışarıdan İran devrimine nasıl yön verdiğini, bu devrimin sonra nasıl hayal kırıklığına dönüştüğünü anlattım, elimden geldiğinice...İran'ın yakın tarihi karanlık ve acı verici olaylarla dolu, belki Türkiye'nin tarihinden daha acı verici.

Türkiye tarihi denilince aklına gelen 68 olayları, Deniz Gezmiş ve arkadaşlarının idamları, cezaevleri, işkenceler...Türklerin bu tarihi göremediklerini düşünüyor ama ona göre yine de İran'da bu şiddetin birkaç katı yaşandı, yaşanıyor.

Türkiye'de acı acı da olsa gülümseten durumlar da yok değil, tabii bu durumlar da İran'la ilgili.

-Ahmedinejad'ın son Türkiye ziyaretinde, Türkiyeli hayranlarını görüp üzülmüştüm gerçekten. Galiba biz Azeriler Türkiye'ye çok anlam yüklüyoruz, çok büyük beklentilerimiz var...Savaşta her evden bir cenaze çıktı derler ya da devrimde.Peki,neden Türkiye İran olmayacak sloganları atılıyor? Kendimi bildim bileli hep bunları öğrenmeye çalıştım, televizyonlardan,gazetelerden. Bunlar İranlı bir genç kız için uzak kalınamayacak konular...

Farsça,Türkçe,İngilizce, bir de Azerbaycan Türkçesi biliyor. Ailesi Farsçada kullanıldığı şekliyle Arap alfabesini de öğretmiş.

-Kendinizi en iyi hangi dilde ifade edebiliyorsunuz?

-Kesinlikle Türkçe.

Konu dile gelince, televizyona da kayıyor. Son günlerin konularından Türk dizilerinin Arap ülkelerinde izlenmesinin, İran'da çok daha yaygın olduğunu söylüyor, üstelik yasak olmasına rağmen. Farslar Türkiye Türkçesini anlayamıyor, bu yüzden izleyicinin çoğu Azeri. Farslar dizi ve filmleri izlerken Azeriler en koyu siyasi tartışma programlarını bile kaçırmıyor. Bu sayede Ahmedinejad'ın Türkiye ziyaretinde anneannesi "Bu Türkiyeliler niye böyle yaptılar, bizimkilerden beterler" diyor.

-Ahmedinejad'a sıcak bakanlar sadece Türkiye'de değil, Avrupa solunda bile anti emperyalist bir tavrı olduğunu düşünerek kavgalarının bir parçası görenler var. Sizce neden?

-Haklısınız, benim de bildiğim kadarıyla Avrupa solcularıyla da arası iyi, ama Türkiye farklı. Türkiye bizim komşumuz, bizim yaşadığımız acılara Avrupalılardan daha yakından şahit olmuş bir ülke. Yine de sanırım Türkiye'de Avrupa'dakinden çok daha fazla seviliyor.

-Tek neden din mi?

-Hayır, sanmıyorum. İki ülke arasında dini açıdan büyük farklar var. Anti emperyalist görünmesi olabilir.Görünmesi diyorum, çünkü İran'da halk buna da inanmıyor.Ortada bir danışıklı dövüş var, altında ne yattığını bilmem mümkün değil ama sadece herşeyin göründüğü kadar net olmadığını anlatmaya çalışıyorum.İran'da çoğunluk Ahmedinejad'ın Gazze'de ve Irak'ta ölen masum ve Müslüman sivilleri göründüğü kadar umursamadığını düşünüyor. 19-20 yaşlarındaki İranlı gençlere kıyan nasıl Gazzeli insanlar için üzülebilir? Vicdan her yerde vicdan, şefkat herkese şefkat, öyle değil mi?

-Biraz önce, Türkiye bizim komşumuz dediniz, oysa kendinizi en iyi ifade ettiğiniz dil Türkçe. İki ülke arasında bilinç ve kimlik yarılması yaşadığınızı hissediyor musunuz?

-Hayır, tam tersine çok büyük bir zenginlik hissediyorum çünkü iki ülkenin kültürünü, toplum yapısını, siyasetini karşılaştırma imkanım oluyor. Bu çok büyük bir imkan, insan birçok şeyi daha iyi görüyor.

Türkiye'deki İranlılarla pek görüşmüyor, o da ailesi de.Bunun nedeni iki tarafın baştan aşağı birbirinden farklı olabilmesi.Türkiye'dekilerin çoğu Şah yanlısı, Azeriler onlara antipatiyle yaklaşıyor. Bu farkı yaratan da İran'ın "çok tabakalı" bir ülke olması."Türkiye'de de var bu ama İran'da daha yüksek. Elbette ortak noktalar da bulunuyor ama yeterliler mi? Hayır,asla!"

ÇOK CESUR BİR KADIN...

Onunla beni bir araya getiren Şehnaz Gulami'yle bir akrabalığı yok, ilgisi İran Azerbaycanı Siyasi Mahpuslarını Savunma Birliği üyeliğinden kaynaklanıyor. Ama çırpınmaları gösteriyor ki bu akrabalıktan çok daha güçlü ve sıkı bir bağ. Gulami'nin avukatıyla son yaptıkları konuşma umutsuzluğa sürüklese de vazgeçmiyor. Şehnaz'ın açlık grevi yapmasını, bırakmasını yakından izliyor, sağlık yardımının olmadığını, ısınması için bir battaniyeden fazlasının verilmediğini..."En kötüsü" diyor "durumunun belirsiz tutulması,bu ruhi bir işkence gibi."Üstelik neyle suçlandığı da bilinmiyor, ihtimal Şehnaz da bilmiyor...

-Ne olabilir peki?

-Milli güvenlik aleyhine çalışmak.İran'da bütün siyasilere ve düşüncesini dillerinderenlere hemen "dine,Allah'a ya da dini lidere hakaret" suçlaması yapılır.

-En kolay,en ucuz, en bildik yol yani...

-Evet.

Peki Şehnaz Gulami kim? "Çok cesur bir kadın" diye yanıtlamaya başlıyor, "o kadar cesur ki bu yüzden şimdiye kadar iki kez hapis yattı." Şehnaz'ın ilk hapse girdiği tarih, devrimden hemen sonrası, binlerce insanın bir çırpıda toplanıp hapsedildiği sıralarda o da kendini cezaevinde buluyor.

-İkincisi?

-2007'de, bir yıl önce yapılan protesto gösterilerinin yıldönümünde, devletin gösterileri şiddet kullanarak bastırmasını eleştirmişti, bu yüzden altı ay tutuklandı ama serbest kaldıktan sonra da çalışmalarına hiç ara vermedi.

-Hani gazetede yazıyordu?

-Gazetede yazmıyor, çünkü bütün gazeteler devlet kontrölünde.Gulami, İran'da yaygın olan bir web blog yazarıydı, Azerwomen'de yazıyordu.
Anlattıklarına göre, İran'da web bloglar Türkiye'deki gibi siyasetten arınmış, kişisel gösteri alanları değil. Özgür gazeteciliğin zemini olarak görülüyor. İran hükümeti de kıyasıya bir blog savaşı yürütüyor, kapatıyor, yazarlarını da cezalandırıyor. "Eşitlik İçin 1 Milyon İmza adlı site peş peşe yedi sekiz kez sansürlendi" diyor.

Şehnaz bir kez evlenmiş, kocası ölünce kızı Aynaz'ı tek başına büyütmüş. O şimdi dokuz yaşında ve anneannesiyle kalıyor. Geceleri uykuları annesine dair gördüğü karabasanlarla bölünüyor. Anneannesi ise kendisine bakamayacak kadar yaşlı ve hasta. Kızının bile sadece ismini hatırlıyor. Şehnaz'ın iki de kardeşi var, ama ikisi de korkuyor, Şehnaz'a da avukatına da yaklaşmıyor. "Yani Şehnaz Hanım, biraz kimsesiz biri" diyor.

-Şehnaz hangi konularda yazıyor?

-Daha çok kadın hakları konusunda yazıyor, boşanmakta hukuki zorluk çeken, çocuklarından ayrı kalan ya da uyuşturucu bağımlısı, seks işçiliği yapan kadınlar...Ne yazık ki bu kadınların sayısı İran'da giderek artıyor...

-Azerbaycanlıların sorunları?...

-Bu konuda da çok duyarlı.Geçen aylarda anadilde eğitim hakkıyla ilgili çalışmalar yaptığı için tutuklanan, sonra da işkence edilmiş cesedi Tebriz gölüne atılan 26 yaşındaki bir gençle ilgili röportaj vermişti Avrupa basınına. Son yazısında ise muhalifliğiyle bilinen, 24 Ekim'de şüpheli bir trafik kazasında ölen Azerbaycanlı mühendis Gulamrıza Emani hakkında yazmıştı. Bu olayın aydınlatılmasını istemişti. Tutuklanmasının nedeninin de bu olduğu sanılıyor.

İlk kez Cinayete tanık oldum!

Şehnaz Gulami'nin Almanya'dan yayın yapan Radio Beraberi'ye 2 Haziran 2008 tarihinde "araba kazası"nda öldürülen 21 yaşındaki Kadir Sadigi'yle ilgili söylediklerinden bir bölüm: "Güvenlik görevlileri, Semend markalı (İran emniyet güçlerinin kullandığı araba markası) arabayla şiddetle çarpması soncu üç arkadaşımız motordan düştü, Kadir Sadigi başının betona çarpması sonucu olay anında öldü. Bir arkadaşımız ise şu anda hastanede, komada ve felç riski var. Ne ailesine ne de gazeteci olarak bizim yanına girmemize izin verildi. Bu üç kişinin aileleriyle görüştük. Kadir Sadigi'nin annesi ve kardeşi doğal olarak çok üzgündü. Annesi bize 21 yıl boyunca büyüttüğü, geleceğini görmek istediği oğlunu toplumsal ve siyasi güvensizliklerden dolayı yitirdiğini söyledi. Kadir Sadigi bir aktivistti ve bizimle aynı mahallede yaşıyordu, yakın dostlarımızdandı. Sonuçta bu, hepimiz için dayanılmaz ve tahammül edilemez bir hadise. Ayrıca ben hayatımda ilk defa bir cinayete böyle tanık oldum. O cadde, Sadigi'nin öldürülme biçimi, yerdeki kanları, insanların toplanması...İnanın o günden sonra psikolojik olarak rahatsızlandım.Dün yeniden Sadigi'nin evine gittim, annesi önceden bir kalp krizi geçirmişti, oğlunun acısına dayanamayıp bir kez daha geçirdi. Kız kardeşi üzüntüden bayıldı...Yani nasıl olur, insan taş değil, robot değil, bu inanılmaz, çok üzücü..."

Devamını oku...

31 Aralık 2008 Çarşamba

İran’da Azerbaycanlı Siyasi Mahpuslarını Savunma Kuruluşunun Aylık Raporu - Aralık 2008

İran İslam Cumhuriyetinin devlet güvenlik güçlerinin, barışçıl yollarla ayrımcılığa karşı çıkan ve milli kimliklerini korumak için çalışan Azerbaycanlı kültürel aktivistlere yönelik baskıları artarak devam etmektedir.

Keyfi tutuklamalarla karşı karşıya kalan bu aktivistler mahkemeye çıkartılmadan ve haklarındaki suçlamalar resmi olarak belirtilmeden hapiste tutulmaktadırlar. Avukatları ve aileleriyle görüştürülmeyen mahpuslar işkence ve çeşitli kötü muameleye maruz kalma tehlikesi altındadırlar.

Geçici Olarak Tutuklu Bulunanlar (Gözaltına Alınanlar)

Azerbaycanlı iki kültürel aktivist olan Tahran-Şehid Recayi Üniversitesi mimarlık bölümü öğretim görevlisi mühendis Abdullah Abbasi Cavan ve Erdebil-Razi Üniversitesinin Öğrenci birliğinin eski başkanı Hüseyin Hüseyni, 13 Kasım 2008 tarihinde Rey şehrinde tutuklanmışlardır. Bu tutuklama, aktivistler Settar Han'ı (Azerbaycanlıların 1906-1914 yıllarındaki inkılap hareketine önderlik eden tarihi kahramanı) Anma Merasimine katılırken gerçekleşmiş ve onlar Tahran'ın Evin Hapishanesinin İran istihbarat servisi tarafından kontrol edilen 209. bölümüne yerleştirilmişlerdir.

Aile bireylerinin aktivistlerin nerde tutulduğunu öğrenme çabaları sonuçsuz kalmış ve güvenlik güçleri tarafından tehdit edilerek bir daha başvurmamaları söylenmiştir.13 Kasım'dan beri bu mahpusların aile bireyleriyle kurabildiği tek bağlantı, Abdullah Abbasi Cavan'ın tutuklandığı 10. günde kardeşiyle yaptığı 1 dakikadan kısa süren telefon görüşmesi olmuştur.

Evin hapishanesinin 209. bölümünden geçtiğimiz haftalarda serbest bırakılan iki düşünce suçlusunun verdiği bilgiye göre mühendis Abdullah Abbasi Cavan, kanunsuzca tutuklanmasını ve temel insan haklarının çiğnenmesini protesto etmek için son çare olarak 12 Aralık 2008 tarihinde (tutuklanmasının 23. gününde) açlık grevine başlamıştır.

9 Kasım 2008 tarihinde Tebriz'de tutuklanan Azerbaycanlı kadın hakları savunucusu gazeteci Şehnaz Gulami halen belirsiz durumda hapistedir. Gulami, gözaltı süresinin uzatılmasına ve sorgulamaların devam etmesine karşı itiraz olarak 21 Kasım 2008'de 8 gün süren bir açlık grevine başlamıştı.

Geçtiğimiz günlerde onla görüşmeyi başaran ailesinin belirttiklerine göre Gulami'nin sağlık durumu kötüleşmiş,ancak tedavi ve ilaçlar konusunda sıkıntılar ve sınırlamalarla karşı karşıya kalmıştır.

Tebriz Hapishanesinin kadınlar bölümünde tutulan Şehnaz Gulami'nin tutuklama kararı Tebriz 4. Sorgulama Şubesinin hakimi Haşimzade tarafından verilmiştir. Suç dosyasının araştırma aşamasında olması sebebiyle sorgulama devam etmektedir ve hakkındaki suçlamalar henüz bilinmemektedir.

Azerwomen webblogunun yazarı olan gazeteci Şehnaz Gulami geçtiğimiz yıl Ağustos ayında da Tebriz İnkılap Mahkemesinin 1. Şubesi tarafından "düzen aleyhine propaganda" suçlamasıyla 6 ay hapis cezasına çarptırılmıştı. Bu gazeteci daha önce 1989-1994 yılları arasında siyasi mahpus olarak 5 yıl ve 2007 yılının Ağustos ayında ise 1 ay boyunca tutuklu kalmıştı.

Yeni Tutuklamalar

12 Aralık (21 Azer) günü, İran'da Azerbaycan Hükumetinin kurulması ve Türk dilinin resmileşmesinin 66. yıldönümünde Urumiye şehrinde en az 7 kişi güvenlik güçleri tarafından tutuklanmıştır.

Navid Sultani, Said Mahmudi, Hoccet Mahmudi, Setare (Ulduz) Kasımi ve Rahman Kasimi, 3 hafta gözaltında tutulduktan sonra 4 Ocak 2009 tarihinde teminat karşılığında serbest bırakılmışlardır.

Bu aktivistler 10-12 Aralık 2008 tarihlerinde kendi evlerinde tutuklanmışlardır. Güvenlik güçleri onların evlerini arayıp bilgisayarlarına,cdlerine, kitap ve belgelerine el koymuşlardır.

Aktivistlerin hepsi 3 hafta boyunca Ettelaat merkezinde ve Urumiye Hapishanesinde tutuklu bulunup sorgulanmışlardır. Bu süre boyunca ailelerine onlarla görüşme izni verilmemiştir, ancak bazıları tek seferliğine bu imkana sahip olmuşlardır.Aktivistlere avukat tutma hakkı da verilmemiştir.Ailelerinin belirttiğine göre onlar "Urumiye şehrinin Ettelaat merkezinde sorgulandıkları süre boyunca işkence ve kötü müameleye maruz kaldılar".

27 yaşındaki Azerbaycan Milli Hareketi faali Tovhid Hüseyinpur, 6 Kasım 2008 tarihinde Urumiye şehrinde sokakta bildiri dağıtırken tutuklanmış ve 14 Aralık 2008'de, 10 milyon tomen teminat karşılığında tutuklu bulunduğu Urumiye Ettelaat merkezinden geçici olarak serbest bırakılmıştır.

Her yıl 12 Aralık (21 Azer) tarihinde, 1945'te Azerbaycan Milli Hükumetinin kuruluşu ve Azerbaycan Türkçesinin resmi dil olmasının yıldönümü nedeniyle Urumiye ve diğer Azerbaycan şehirlerinde havaifişek gösterileri düzenlenir ve bildiriler dağıtılır.

Vahid Şeyhbağlu, Tebriz Azad Üniversitesi İktisat bölümü öğrencisi ve "Arman" öğrenci teşkilatının eski üyesi, 24 Aralık 2008 Çarşamba akşamı Tebriz'deki evinde tutuklanıp Ettelaat merkezine götürülmüştür. Bu süre boyunca Şeyhbağlu, ailesiyle sadece bir telefon görüşmesi yapabilmiş ve tutuklanma nedeni halen belirlenememiştir.

Vahid Şeyhbağlu, daha önce 28 Kasım 2008 tarihinde de Tebriz hapishanesinden aylar sonra serbest bırakılan 9 Tebrizli öğrenciyi karşılama törenine katıldığı için birkaç kişiyle birlikte tutuklanmış ve birkaç saat sonra serbest bırakılmıştı. Tutuklananlar arasında bulunan Tebrizli aktivist Cemşid Zareyi, 18 Kasım Cumartesi günü işyerinde tekrar tutuklanmış ve 9 gün gözaltında tutulduktan sonra 20 milyon tomen teminat karşılığında Tebriz Hapishanesinden serbest bırakılmıştır. Vahid Şeyhbağlu, 2006 Mayıs ayında Azerbaycan Türklerinin İran gazetesinin hakaret içerikli karikatürüne karşı düzenlediği protesto gösterilerine katıldığı için Tebriz'de tutuklanmış ve 50 gün tutuklu kaldıktan sonra teminat karşılığıyla serbest bırakılmıştı.Şeyhbağlu, daha sonra 91 gün şartlı hapis cezasına çarptırıldı.

Çıkarılmış Hükmler:

Erdebil şehrinden Azerbaycanlı öğrenci aktivist Esger Ekberzade, "ülke güvenliğini bozmak" suçlamasıyla 5 yıl Zahidan Hapishanesine sürgün cezasına çarptırıldı.

Esger Ekberzade'nin hükmü, 10 Aralık 2008 tarihinde mahkemenin ilk celsesinde Erdebil İnkılap Mahkemesinin hakimi Hüseyinzade tarafından verildi.Ekberzade'nin belirttiğine göre 10 dakika süren mahkemede ona kendini savunma izni verilmemiş ve hakim sadece iki soru sorarak hükmü vermiştir.

Hakimin dosyada yönelttiği suçlamalardan bir kısmı şunlardır: Azerbaycan Milli Hareketi topluluğunu kurmak, Pantürkist (Türkçü) yazar Muhammed Ali Ferzane'nin cenaze törenine katılmak, öğrenci toplantılarına katılmak, Azerbaycan geleneksel dansları kursuna gitmek ve etnik bir simge olarak eliyle Bozkurt sembolünü göstermek, uluslararası kuruluşlara,topluluklara ve Savalan Sesi internet sitesine haberler yaymak, cd,bildiri ve ilanlar çoğaltıp dağıtmak, ayrılıkçı ve milliyetçi düşünceleri yaymak.

Esger Ekberzade'nin yargılandığı mahkeme avukatsız ve kapalı olarak gerçekleşmiştir.

23 yaşındaki Erdebil Peyam-i Nur üniversitesi kimya bölümü öğrencisi Esger Ekberzade, 9 Haziran 2008 tarihinde üniversite çıkışında güvenlik güçleri tarafından tutuklanmış ve 28 gün sonra 30 milyon tomen teminat karşılığında serbest bırakılmıştı.

Bu süre içinde Ekberzade'nin ailesi, 20 gün boyunca onun tutulduğu yerden ve durumundan tamamen habersiz bırakılmıştır. Serbest bırakıldıktan sonra belirttiğine göre bu aktivist tutuklu bulunduğu süre boyunca doğru olmayan suçlamaları itiraf etmesi için fiziksel ve ruhsal işkenceye maruz kalmıştır.

Esger Ekberzade, bu karardan bir kaç gün sonra, tekrar Erdebil Ceza Mahkemesi 105. Şubesi Başkanı Hakil Hüseyiniyan tarafından "düzen aleyhine çalışan toplulukların propagandasını yapmak" ve "halkı ayaklanmaya teşvik etmek" suçlamalarıyla 6 ay şartlı hapis cezasına mahkum edilmiştir.

Bu hükmün nedeni sadece daha önce tutuklanan bazı şahısların, Erdebil'de milliyetçi bildiriler dağıtıldığını belirtmeleri ve tutuklu bulunduğu dönemde internet sitelerinde onunla ilgili haberlerin yayılması olarak gösterilmiştir.

Esger Ekberzade daha önce anadilde eğitim hakkı için yapılan gösterilere ve 2006 Mayıs ayında Azerbaycan şehirlerindeki protestolara katılımı nedeniyle tutuklanmış ve "Milli güvenliğe karşı çıkmak", "Düzen aleyhine propaganda" suçlamalarıyla kapalı mahkemede yargılanıp hapis ve para cezasına çarptırılmıştı. Uluslararası Af Örgütü 2006 Kasım ve 2007 Şubat aylarında yayınladığı bildirilerle Esger Ekberzade'nin durumuyla ilgili endişelerini bildirmişti.

Azerbaycanlı kültürel aktivistler Ali Sadıki, Hamid Vahid Rezainiya ve Ekber Hüseyinnejad, " Düzen aleyhine propaganda" ve "Milli güvenliğe karşı faaliyet" suçlamalarıyla birer yıl hapis cezasına çarptırılmışlardır. 2006 yılının Mayıs ayında Azerbaycanlılar tarafından İran gazetesinin hakaret içerikli karikatürüne karşı yapılan protesto gösterilerinin 2. yıldönümü nedeniyle basılan ilanlar ve cdler bu suçlamaların nedenleri olarak gösterilmiştir.

Bu aktivistlerin yargılanması Tebriz İnkılap Mahkemesinin 2. Şubesi tarafından avukatsız ve kapalı olarak gerçekleşmiştir. Aktivistler 15 Mayıs 2008 tarihinde, Azerbaycan şehirlerindeki Mayıs ayı protestolarının 2. yıldönümünde tutuklanıp yaklaşık bir ay boyunca gözaltında tutulmuşlardı.Daha sonra teminat karşılığında Tebriz Hapishanesinden serbest bırakılmışlardı.

15 Mayıs 2008 tarihinde güvenlik güçleri tarafından Hoy şehrinde tutuklanan ve 7 gün gözaltında tutulduktan sonra 50 milyon riyal teminat karşılığıyla serbest kalan Azerbaycanlı kültürel aktivistler Süleyman Eraki (Peyam Nur Üniversitesi Azerbaycan Tanıtım birliğinin eski başkan yardımcısı ve NGO kuruluşu merkezi şurasının üyesi ), Salar Eraki (Urumiye Üniversitesi Makine Mühendisliği öğrencisi), Hüccet Eraki (Urumiye fen fakültesi mekanik bölümü öğrencisi), Peyam Alim Galilu ( Kazvin Azad Üniversitesinin ziraat mühendisliği öğrencisi) ve Ali Ekber Abdullahi (Urumiye fen fakültesi mekanik öğrencisi) Hoy İnkılap Mahkemesinin 1. şubesinden Hakim Novruzi tarafından 2 yıl boyunca ertelenecek olan 1 yıl şartlı hapis cezasına çarptırıldılar. Aktivistlere karşı yöneltilen suçlamalar "Düzen aleyhine propaganda -Türkçülük- faaliyetlerine katılmak" (Mayıs ayındaki Azerbaycan protesto gösterilerinin 2. yıldönümüyle ilgili bildiriler yaymak) olarak belirtilmiştir.

Bu aktivistlerin tümü NGO Evrin kuruluşunun üyeleridirler. Daha önce bu kuruluşun eski başkanı olan İbrahim Caferzade 1 yıl hapis ile Borazcan şehrine 2 yıl sürgün ve diğer başkan Şirzad Hacılu 3 ay hapis cezasına çarptırılmıştı.

Makü'lü Azerbaycan aktivistlerinden İbrahim Abdullahnejad, Ali Elmi, Muhsin Hüseyinzade, Sabir Beytullahi ve Behmen Nesirzade, 2006 Mayıs ayında Azerbaycan şehirlerindeki İran gazetesinde yayınlanan hakaret içerikli karikatüre karşı düzenlenen protesto gösterileriyle ilgili olarak 1 yıl ve 10 ay arasında değişen hapis cezalarına çarptırılmışlardır.

Hoy inkilap mahkemesinin 1. şubesinden Hakim Novruzi, 22 yaşındaki İbrahim Abdullahnejad'a 1 yıl hapis, 35 yaşındaki Ali Elmi'ye 2 yıl boyunca ertelenecek olan 1 yıl şartlı hapis, 35 yaşındaki Ali Hüseyinnejad Esl ile 40 yaşındaki Muhsin Hüseyinzade'ye 10 ay hapis cezası yerine geçecek olan 500 000 tomen para cezası vermiştir.Aktivistlere yönelik suçlamalar "Düzen aleyhine faaliyet gösteren pantürkist (Türkçü) hareketlerin (Güney Azerbaycan Milli Hareketi) propagandasını yapmak" olarak belirtilmiştir.

Hoy İnkılap Mahkemesi tarafından 1 yıl hapse mahkum edilen ve karara itiraz eden 35 yaşındaki öğretmen Sabir Beytullahi ve 37 yaşındaki şair Behmen Nesirzade, 30 Kasım günü tekrar mahkemeye çağrılmış ve kendilerini savunmuşlardır.Şu anda mahkeme kararını beklemektedirler.

Adı geçen aktivistlerin tümü 17 Haziran 2006 tarihinde İran gazetesinin hakaret içerikli karikatürünü protesto gösterilerinde emniyet güçleri tarafından tutuklanarak 27 gün gözaltında tutulduktan sonra 50 milyon... teminat karşılığında serbest bırakılmışlardır.

Diğer Azerbaycanlı Kültürel Aktivistlerin Durumu

21 Kasım 2008 tarihinde Eher şehrinin Hoca kasabasında Ettelaat memurları tarafından tutuklanıp Tebriz Ettelaat merkezine götürülen gazeteci,yazar ve şair Muhammed Rıza Levayi, 23 gün tutuklu kaldıktan sonra14 Aralık'ta serbest bırakılmıştır.Levayi'nin belirttiğine göre, kalp rahatsızlığı yüzünden tutuklu bulunduğu 11. günde fenalaşmış ve Ayetullah Medeni hastanesine götürülüp 12 gün orda kalmıştır. Levayi'nin ailesi, bu süre boyunca onun tutuklanma sebebi ve bulunduğu yerle ilgili hiçbir bilgi alamamışlardır. Levayi, hakkındaki suçlamaların ve tutuklanmasının sebebinin İran'da Azerbaycanlı aydınlara yönelik baskının anlatıldığı "Kültürel Sömürge ve Sömürge Kültürü" isimli makalesi olduğunu belirtmiştir. Muhammed Rıza Levayi'nin gelecek günlerde mahkemeye çıkması beklenmektedir.

Erdebil şehrinin kültürel aktivistlerinden mühendis Rehim Hacızade, 25 Eylül 2008 tarihinde tutuklanmış ve 61 gün sonra 80 milyon.... teminat karşılığında Erdebil Hapishanesinden serbest bırakılmıştır.

Hacızade'nin ailesinin belirttiğine göre, ona karşı yöneltilen suçlamalar "düzen aleyhine propaganda" ve yasal olarak yayınlanan "Savalan Aşiretleri" adlı kitabının 2. cildinde "kutsal değerlere hakaret etmek" olmuştur.

Tebrizli Azerbaycan Milli Hareketi faali Amir Ali Zabihi, yaklaşık 1 ay önce 8 aylık hapis cezasını çekmek üzere Tebriz hapishanesine götürülmüştür.Tebriz Azad Üniversitesi inşaat mühendisliği mezunu olan bu faal, 2006 Mayıs ayı protestolarında tutuklanıp 45 gün tutuklu kaldıktan sonra teminat karşılığında geçici olarak serbest bırakılmıştı.

Öğrenci Dergilerinin Kapatılması

13 Aralık 2008 günü Azad Mahabad üniversitesinin kültür şurası, Farsça-Türkçe iki dilli olarak yayınlanan Bulud dergisinin kapatılması kararını vermiştir.

Derginin önceki yayın müdürünün mezuniyeti sonrası, İslami Kültür Şurasının başkanı Hüccet-ül İslam Mehdi Rahi, yeni yayın müdürünü kabul etmemiş ve onlardan Ettelaat (istihbarat ve güvenlik teşkilatı) formlarını doldurup imzalamalarını talep etmiştir. Dergi yayıncıları bunu reddedince üniversite yetkilileri yayını durdurup dergiyi kapatmaya karar vermiş ve bu kapatma kararı, hukuksal aşama takip edilmeden,hatta dergi yayıncıları karar toplantısına çağrılmadan verilmiştir.

Yeni öğretim yılında üniversitelerin kültür şurası yetkilileri Azerbaycanlı öğrenci dergilerini büyük baskıya maruz bırakmıştır.

Ulus,Nesim,Araz,Özlük,Oyanış, Settar Han, Kimlik, Yoldaş, Aydın Gelecek, Kıpçak, Yarpak, Telenger, Çanlıbel, Yeşil Yol, Ana Yurd, Seher, Açık Söz ve Sayan, geçtiğimiz aylarda kapatılan öğrenci dergilerinden bazılarıdır.


Devamını oku...